Về nơi “đá vôi, nước đùng đục”..

Ve noi da voi nuoc dung duc 1Những ngày mưa, Siu Hoa (ảnh trái)…

12 buôn làng của xã H’Bông (huyện Chư Sê, Gia Lai) nằm gần đèo Chư Sê ven quốc lộ 25 nối bắc Tây nguyên với Tuy Hòa. Gần 10 năm qua, nói đến xã H’Bông là nói đến một “điểm nóng” của căn bệnh sỏi thận.

Nghe tôi hỏi thăm đến nhà các bệnh nhân, chủ tịch xã Rơmah Nhơn chỉ tay vào chính mình: “Tui đây chứ cần tìm đâu. Nhà nào ở H’Bông lại chẳng có người bị, nặng hay nhẹ thôi”…

“Không phải do yàng đâu!”

Già làng Queen Đơl rót cho tôi một ly nước. Thoáng nhìn cái ly, tôi đã giật mình: vôi bám cứng dưới đáy một lớp ngà ngà đục. Thấy khách tò mò, săm soi, ông cụ lẳng lặng lại bếp, xách lên cái ấm nhôm giúi vào tay tôi: “Con cầm coi đi”. Cái ấm rỗng nhưng tôi thấy nằng nặng: vôi đóng cứng ở đáy ấm, ở thành ấm một lớp dày… Già làng loay hoay cầm cái bầu khô rót ít nước đã đầy tràn ấm. “Hồi trước có thế này không già?”.

Nghe hỏi, ông cụ lắc đầu, lặng lẽ nhồi thuốc vào tẩu, lặng lẽ hút, buồn buồn: “Chỉ mới đây thôi. Không phải do yàng đâu, do vôi trong nước uống nhiều quá. Cán bộ và thầy thuốc nói cái vôi đó làm ra bệnh sỏi thận. Mình không biết, chỉ thấy đau quanh thắt lưng, đau buốt, có khi không ngồi được, không đứng được.

Ban đầu đau ít, sau đau nhiều lắm. Đau, mình không đi rẫy được, cũng không đi được sang các làng Kte, Dơ Lâm, Ia Só gần đây thôi để dự hội cồng chiêng…”. Cái ly thủy tinh ông cụ vừa rót đầy nước, chưa đầy năm phút đã lắng một lớp nhờ nhờ đục như nước vo gạo.

Ve noi da voi nuoc dung duc 2

“Cũng do con người cả thôi! – già làng Queen Đơl cười buồn nói – Già và dân làng đã ở đây lâu đời rồi…”. H’Bông đâu phải là vùng đất mới. Thuở xưa quanh đây là những cánh rừng bạt ngàn, con nai, con hoẵng, con heo rừng nhiều lắm. Quanh năm những dòng suối chảy trong veo, ngọt lành. Thế rồi những cánh rừng ngày càng lùi xa, lùi xa mãi, những dòng suối kiệt nước. Dân làng phải đào giếng, nhưng đất H’Bông chỉ đào xuống một sải tay là gặp đá vôi. “Đá vôi, nước đùng đục nhưng cũng phải uống, nhịn sao được…”.

Làng Kte, làng La Sa, làng Dék, làng Kueng, những buôn làng khuất nẻo ở H’Bông hôm chúng tôi đến bà con mừng lắm. Nghe hỏi thăm về bệnh sỏi thận, ai cũng hồ hởi: “Có thuốc không cho mình xin”. Những đôi mắt thảng thốt của những người bệnh như cầu cứu. Siu Klơ ở đầu làng Ring nằm co ro trong xó nhà, người gầy tóp như que củi. Chị bị sỏi thận hơn ba mùa rẫy rồi, bây giờ chồng chị cũng mắc chứng bệnh nguy hiểm này. Không còn ai lên rẫy trỉa lúa, trỉa bắp nuôi ba đứa con.

Bài liên quan:

Nhận xét bài: Về nơi “đá vôi, nước đùng đục”..

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s